Darowizny, zobowiązania, potrzeba uregulowania spraw majątkowych – to kwestie pojawiające się najczęściej pod koniec życia. Jednym z najczęstszych rozwiązań rozporządzenia swoim majątkiem jest wykorzystanie instytucji darowizny. Została ona opisana w art. 888 KC, który stanowi, iż przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz Odwołanie darowizny może nastąpić przede wszystkim z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Rażąca niewdzięczność obdarowanego może polegać zarówno na działaniu, jak i na zaniechaniu. Rażąca niewdzięczność ma odnosić się do samego darczyńcy, natomiast dopuszcza się możliwość odwołania darowizny również w Forum prawne portalu e-prawnik.pl - bezpłatna pomoc z zakresu prawa prywatnego oraz prawa dla biznesu, darmowe porady prawne. Odpowiedzialność za długi (89 Kodeks cywilny. Dz.U.2023.0.1610 t.j. - Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Tytuł XXXIII. Darowizna. Art. 888. Istota umowy darowizny. § 1. Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Umowa darowizny - darmowy wzór z omówieniem. Umowa darowizny spisywana jest w momencie, gdy zamierzamy przekazać nieodpłatnie dany składnik majątku lub sumę pieniędzy drugiej osobie, co spowoduje wzbogacenie się jej. Przeczytaj, co powinieneś wiedzieć przed podpisaniem umowy darowizny oraz jakie dane należy umieścić spisując taki W praktyce oznacza to, że obdarowany od momentu otrzymania oświadczenia o odwołaniu darowizny powinien brać pod uwagę konieczność jej oddania darczyńcy. Nie jest przy tym możliwy dobrowolny zwrot darowizny pieniężnej przez obdarowanego – odwołanie może nastąpić jedynie z uwagi na rażącą niewdzięczność obdarowanego wobec . Moja żona przyjęła spadek po zmarłym wraz z siostrą i matką. Ojciec żony miał długi w ZUS-ie i dom ze spadku jest zajęty hipotecznie. W tej chwili żona chce wraz z siostrą przekazać darowiznę matce. Czy po przekazaniu tej darowizny przekaże ją wraz z długami, które nabyła w drodze przyjęcia spadku? Przyjęcie spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi Z treści Pana pytania wynika, iż jest Pan spadkobiercą ustawowym po swoim ojcu. W krąg spadkobierców wchodzi nadto Pana mama (żona zmarłego) i siostra (córka zmarłego). Domniemywać można, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zostało już wydane. Zgodnie z art. 1012 Kodeksu cywilnego „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”. Jak wynika z powyższego, sposób przyjęcia spadku ma ogromne znaczenia dla późniejszej odpowiedzialności za długi pozostawione przez spadkodawców/spadkodawcę. Przyjęcie lub odrzucenie udziału spadkowego przypadającego spadkobiercy z tytułu podstawienia może nastąpić niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia udziału spadkowego, który temu spadkobiercy przypada z innego tytułu. Spadkobierca może odrzucić udział spadkowy przypadający mu z tytułu przyrostu, a przyjąć udział przypadający mu jako spadkobiercy powołanemu. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych, albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Innymi słowy jeżeli Pan lub inny spadkobierca nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy, wówczas z mocy prawa następuje proste przyjęcie spadku. Przyjęcie proste powoduje, iż osoba przyjęła spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkodawcy. Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym. Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku. W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi. Aktualnie przyjęcie spadku nastąpiło. Nie doszło jednak do działu spadku. Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów. Wyraźnie podkreślić należy, iż „od chwili działu spadku ustaje solidarna odpowiedzialność współspadkobierców za długi spadkowe i każdy z nich ponosi odpowiedzialność w stosunku do wielkości swojego udziału w spadku (art. 1034 § 2 Odpowiedzialność ta jest więc proporcjonalna do wielkości udziału danego spadkobiercy. Za datę działu należy uznać datę zawarcia umowy o dział spadku lub datę uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie działu” (A. Kidyba, Komentarz do art. 1034 Kodeksu cywilnego, Zasadne jest zatem dokonanie przed notariuszem (z dnia na dzień) zgodnego działu spadku w ten sposób, że Pana udział przypadnie na rzecz matki bez obowiązku spłaty. Nikt nie da Panu gwarancji, że firmy windykacyjne bądź też komornicy nie będą próbować ciągną Pana do odpowiedzialności, ale wówczas będzie mógł się Pan wylegitymować aktem notarialnym, z którego treści wynikać będzie, że cały Pana udział przypadł matce. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Darowizna i prawo do zachowku po śmierci darczyńcy W niniejszej odpowiedzi wyjaśniam interesujące Panią kwestie związane z prawem do zachowku. Darowana Pani część domu stała się Pani własnością w chwili zawarcia z mamą umowy darowizny, a nie w chwili śmierci mamy. Zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Tak więc zarówno Pani, jak i brat jesteście spadkobiercami ustawowymi mamy. Jeżeli mama nie pozostawiła testamentu, odbędzie się spadkobranie ustawowe. Natomiast zgodnie z art. 991 § 1 zstępnym (np. dzieciom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się – jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli uprawniony zstępny jest małoletni – 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Jak zmusić spadkobiercę do wypłaty zachowku? Zgodnie z § 2 tego przepisu, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku w postaci: ani darowizny, ani powołania do spadku, ani także zapisu – przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Jeżeli w skład spadku po mamie nie wchodzą żadne przedmioty majątkowe, które podlegałyby dziedziczeniu (czyli jeżeli mama nie pozostawiła żadnego majątku), to brat może wystąpić o zachowek. Jak obliczyć zachowek? Przy obliczaniu należnego zachowku dolicza się darowizny poczynione przez spadkodawcę. Zgodnie z art. 994 § 1 przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż 10 laty (licząc wstecz od otwarcia spadku) darowizn dla osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Ponieważ darowizna dla Pani była darowizną na rzecz spadkobiercy, darowiznę poczynioną przez Pani mamę zalicza się do obliczenia zachowku. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że jeżeli Pani brat nie otrzymał należnego mu zachowku (np. w postaci darowizny albo powołania go do spadku), to przysługuje mu roszczenie o zachowek. Do obliczania należnego bratu zachowku zalicza się darowiznę uczynioną przez mamę na Pani rzecz 25 lat temu. Należy również pamiętać, iż zgodnie z art. 995 wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. Jeżeli Pani brat wystąpi na drogę sądową przeciwko Pani o zachowek, to może Pani próbować powoływać się na zasady współżycia społecznego jako na podstawę do oddalenia powództwa. Może Pani podnosić, że żądanie brata jest niezgodne z zasadami takiego współżycia z tego powodu, że Pani mama, która nie miała żadnego dochodu, pozostawała na Pani utrzymaniu, a brat nie pomagał mamie. Czy roszczenie o zachowek może się przedawnić? Zgodnie z art. 1007 § 1 roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem 3 lat od otwarcia spadku (od dnia śmierci mamy). Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku I CSK 361/17 z 22 lutego 2018 r. 16 lutego 2004 r. małżeństwo T i H. D. notarialną umową darowali swojej córce nieruchomość położoną w W. W tej samej umowie darczyńcy polecili obdarowanej, aby sprawowała nad nimi dożywotnią opiekę oraz niezwłocznie po śmierci ostatniego z nich wypłaciła na rzecz ich drugiej córki kwotę 80 000 złotych. Jednocześnie zobowiązała się do sprawowania opieki nad darczyńcami oraz do wypłaty na rzecz powódki, po śmierci ostatniego z darczyńców, tej właśnie kwoty. Ponadto, ustalenia takie strony umowy darowizny poczyniły również wobec trzeciej córki darczyńców. Czytaj także: Odwołanie darowizny - wszystko, co trzeba wiedzieć zmarł w 2006 r., a w 2010 r. Pismem z 24 lipca 2014 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 80 000 złotych z tytułu zobowiązania zaciągniętego przy zawarciu umowy darowizny. Wyrokiem z 25 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził na rzecz od pozwanej kwotę 80 000 złotych z ustawowymi odsetkami. Uwzględnione powództwo opierało się na zawartym w umowie darowizny zastrzeżeniu co do spełnienia świadczenia na rzecz powódki. Czytaj także: Darowizna dla dorosłych dzieci: jak ominąć pułapki Analizując postanowienia umowy darowizny, sąd okręgowy uznał za ważne zawarte w niej zastrzeżenie spełnienia świadczenia na rzecz powódki jako osoby trzeciej. Zgodnie z art. 393 § 1 w braku odmiennego postanowienia umownego, może ona żądać bezpośrednio od dłużnika spełnienia zastrzeżonego świadczenia. Wyrokiem z 6 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w W. oddalił apelację, jaką wniosła pozwana Pozytywnie ocenił dotychczasową wykładnię umowy i stwierdzenie, że była to umowa darowizny zawierająca zobowiązanie się przez pozwaną do spełnienia świadczenia na rzecz powódki w rozumieniu art. 393 Nałożenie tego nakazu na obdarowaną córkę stało się źródłem jej obowiązku wobec darczyńców z racji dokonanego przez nich przysporzenia. Wolą darczyńców było dokonanie podziału majątku między dzieci. Pozwana zobowiązała się wyraźnie, że spłaci obie siostry wskazaną kwotą, a powódka nabyła roszczenie o wykonanie tego zobowiązania. Porównując darowiznę obciążliwą oraz darowiznę z poleceniem, sąd apelacyjny odwołał się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z 27 stycznia 2016 r., (II CSK 153/15) akceptującego żądanie wykonania polecenia na drodze sądowej przez darczyńcę, a po jego śmierci przez jego spadkobierców. Pozwana wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Autopromocja Specjalna oferta letnia Pełen dostęp do treści "Rzeczpospolitej" za 5,90 zł/miesiąc KUP TERAZ Sąd Najwyższy wskazał na zasadniczą różnicę pomiędzy poleceniem a darowizną obciążliwą. Polega ona na tym, że wykonania polecenia może żądać darczyńca i jego spadkobiercy, a nie osoba trzecia wskazana przez darczyńcę w umowie darowizny. Poza tym trzeba zauważyć, iż przewidziane w art. 1027 wymaganie udowodnienia prawa wynikającego z dziedziczenia obowiązuje względem osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku. Rozstrzygająca jest wykładnia umowy darowizny, dokonana przez sądy na podstawie art. 65 § 2 Należy zwrócić uwagę, że z jednej strony darczyńcy obciążyli pozwaną obowiązkiem określonych spłat na rzecz jej sióstr, z drugiej zaś sama pozwana zobowiązała się w tym samym akcie notarialnym do zapłacenia określonych kwot swym siostrom. W judykaturze dominuje stanowisko, że darczyńcy wolno obciążyć obdarowanego obowiązkiem spełnienia świadczenia na rzecz osoby trzeciej, przez co czyni on tę osobę obdarowanym. Wspiera go wynikająca z art. 888 możliwość dokonania darowizny nie tylko na rzecz kontrahenta, lecz także na rzecz osoby trzeciej. Przepis ten bowiem nie stanowi, że obdarowanym musi być wyłącznie druga strona umowy. Jeżeli więc całość bezpłatnego świadczenia może nastąpić na rzecz osoby trzeciej, dopuszczalne być powinno także postanowienie darczyńcy, że część świadczenia zobowiązuje się świadczyć swemu kontrahentowi, a część przeznacza osobie trzeciej. Tego rodzaju konstrukcja przyjmuje postać umowy mieszanej – umowy darowizny oraz umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej. Jest to dopuszczalne i mieści się w granicach swobody zawierania umów, gwarantowanej ustawowo w art 3531 Adrian Cop prawnik w krakowskim biurze Rödl & Partner Zgodnie z art. 894 § 2 po śmierci darczyńcy wypełnienia polecenia mogą żądać jego spadkobiercy. Ustawa nie rozróżnia spadkobierców darczyńcy uprawnionych do żądania spełnienia polecenia, dlatego uznaje się, że prawo to przysługuje spadkobiercom ustawowym i testamentowym. Darczyńca ma ponadto prawo nałożyć na obdarowanego obowiązek spełnienia określonego świadczenia na rzecz osoby trzeciej, przez co czyni on tę osobę obdarowanym. Przepisy o poleceniu z art. 893 nie mają zastosowania w przypadku zawarcia w umowie darowizny obowiązku świadczenia na rzecz osoby trzeciej. Dzięki temu strony umowy darowizny, poprzez zawarcie w jej postanowieniach zastrzeżenia, ustalają podstawę do spełnienia świadczenia na rzecz osoby trzeciej. Ta modyfikacja prowadzi do ukształtowania się stosunku między trzema osobami, z tym że osoba trzecia nie uczestniczy jako podmiot ani w stosunku wynikającym z umowy zastrzegającej, ani w umowie podstawowej. Taki zapis uznawany jest za skuteczny w myśl kodeksowej zasady swobody umów. Wskazać należy, że art. 894 § 2 na jaki powoływała się pozwana w omawianej sprawie, nie może znaleźć zastosowania. Zasadniczą różnicą pomiędzy poleceniem z art. 893 a darowizną obciążliwą jest fakt, że spełnienia polecenia może żądać tylko darczyńca i jego spadkobiercy, a nie osoba trzecia wskazana przez darczyńcę w umowie, jak przy darowiźnie obciążliwej. Wykładnia postanowień umowy darowizny jest elementem rozstrzygającym jej kwalifikację. Uznanie zawartego porozumienia między stronami, jako zastrzeżenia świadczenia na rzecz osoby trzeciej, pozwala tej osobie na powołanie się na instytucję darowizny obciążliwej. Tym samym, osoba ta staje się wierzycielem w stosunku do obdarowanego i może dochodzić od niego należnych jej świadczeń. Istotnym jest tutaj również fakt, że to sama pozwana zobowiązała się zapłacić ustalone kwoty swoim siostrom, tym samym godząc się na zakwalifikowanie powstałego stosunku jako darowizny obciążliwej. Dodatkowo, w myśl art. 3531 oraz przyjmując argumentację a maiori ad minus, uznać należy, że w przypadku, gdy zgodnie z wolą darczyńcy, całość świadczenia może nastąpić na rzecz osoby trzeciej, dopuszczalne być powinno także i takie postanowienie darczyńcy, że część świadczenia zobowiązuje się przekazać stronie umowy, a część przeznacza osobie trzeciej. Wobec tego podnieść należy, że zastrzeżenie w umowie darowizny polecenia zapłaty określonej kwoty osobie trzeciej rozumie się jako darowiznę obciążliwą. Darowizna ta jest skuteczna, w myśl zasady swobody umów i można ją uznać za podstawę dochodzenia przez osobę trzecią należnych jej świadczeń. Witam, chciałabym uzyskać informacje w następującej chce przepisać kawałek swojej działki prawnuczce. Z tego co się orientuję, to nie powinno być z tym większego problemu - można to zlecić geodecie. Ale jak sprawy wyglądają już po podziale działki?1. Jeżeli działka ma zostać przekazana w formie darowizny to musi to się odbyć aktem notarialnym?2. Prawnuczka jest pierwszą grupą spadkową, nie będzie trzeba płacić podatku od darowizny?3. Kto zarządza majątkiem małoletniej, jeżeli rodzice dziecka żyją w nieformalnym związku?4. Czy po śmierci prababci ktoś będzie mógł rościć żądania w stosunku do przekazanego w formie darowizny gruntu?Będę bardzo wdzięczna za wszelkie informacje,Pozdrawiam serdecznie Po rozwodzie mój były mąż przepisał swoją część mieszkania na syna w drodze darowizny. Syn nie złożył deklaracji SD-Z2 do US. Od momentu powstania obowiązku podatkowego minęło już 5 lat. Swojego prawa do mieszkania do dnia dzisiejszego nie odsprzedał. Czy w takiej sytuacji nastąpiło przedawnienie niezgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego? A jeżeli nie, czy można zwrócić się do US o przywrócenie terminu do złożenia SD-Z2? Konsekwencje niezgłoszenia darowizny w terminie Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (upsd) – podobnie zresztą jak i poprzedzające ją akty dotyczące tego rodzaju podatku, opodatkowujące nabycie spadków, darowizn i innych przypadków nieodpłatnego nabycia majątku (przyrostu majątku) – oparta jest na modelu podatku osobistego pobieranego od udziału w nim poszczególnych nabywców. To zaś oznaczało i oznacza aktualnie konieczność uwzględniania w procedurze kształtowania obciążenia podatkowego kryteriów oraz instytucji prawnych istniejących na gruncie prawa rodzinnego oraz rodzinnych powiązań między zbywcą i nabywcą majątku. Określając grupy podatkowe w art. 14 upsd ustawodawca wyraźnie oparł je na kryterium więzi rodzinnych wynikających z małżeństwa, pokrewieństwa i powinowactwa, wykorzystując do tego instytucje wykształcone na gruncie prawa rodzinnego. Pani syn, jako osoba znajdująca się w I grupie podatkowej, będzie musiał zapłacić podatek od darowizny, jeżeli wartość tej darowizny przekroczy kwotę 9637 zł. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według skali: Kwota nadwyżki w zł Podatek wynosi ponad do 3% 308 zł 30 gr i 5% od nadwyżki ponad zł 822 zł 20 gr i 7% od nadwyżki ponad zł Czy obdarowany syn jest zwolniony z podatku od spadków i darowizn? Przy czym zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (dzieci i wnuk), wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd) oraz w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym (art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego Zgłoszenia do urzędu skarbowego dokonuje się na druku SD-Z2. Właściwym miejscowo jest urząd skarbowy miejsca położenia przedmiotów darowizny. Jeżeli darowizną jest nieruchomość, właściwość ustala się według miejsca jej położenia. W przypadku darowizny od ojca skutkiem braku zgłoszenia lub uczynienia tego po terminie jest utrata zwolnienia. Obdarowany podlega wówczas opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Niestety, w przypadku uchybienia terminowi nie ma możliwości jego przywrócenia. Natomiast zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej – zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (czyli takie jak w przypadku podatku od spadków i darowizn), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ale jeżeli Pani syn nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, a w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to należy uznać, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem wszakże, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn Zatem jeżeli od chwili darowizny obdarowany nie złożył deklaracji podatkowej w podatku od spadków i darowizn, to uznać można, że nie powstało dotąd zobowiązanie podatkowe i nastąpiło przedawnienie możliwości powstania tego zobowiązania. A skoro nie ma już obowiązku zgłoszenia przedmiotu podatku do opodatkowania (np. z powodu przedawnienia), to w ogóle nie można mówić o odnowieniu tego obowiązku. Składy orzekające sądów uznały, że „odnowienie” prawa organu do orzekania w sprawie wymiaru podatku jest aktualne jedynie wówczas, gdy nie upłynął jeszcze termin jego przedawnienia (art. 68 Ordynacji podatkowej). W związku powyższym fiskus może wymierzyć podatek jedynie w ciągu 5 lat, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (np. skład 7 sędziów Sądu Najwyższego w uchwale z r. sygn. akt III AZP 14/90, NSA w wyroku z dnia r. sygn. akt II FSK 819/07, WSA w Łodzi w wyroku z dnia r. sygn. akt I SA/Łd 1354/08, czy WSA w Krakowie w wyroku z dnia r. sygn. akt I SA/Kr 1101/02 (niepubl.). Nie będę jednak ukrywać, że organy podatkowe mają w tej kwestii zupełnie odmienne zapatrywanie niż sądy (które też wydają w tej kwestii rozbieżne wyroki). Zdaniem fiskusa art. 6 ust. 4 ustawy spadkowej wskazuje, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Nadto w przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Przepis ten, ani żaden inny, nie zakreśla granic czasowych swojego stosowania, co oczywiście fiskus wykorzystuje na swoją rzecz. Innymi słowy, w interpretacji fiskusa termin przedawnienia przy darowiźnie niezgłoszonej fiskusowi biegnie od chwili, gdy podatnik się na nią powoła. Przy czym sankcyjna 20% stawka będzie miała zastosowanie, gdy na fakt darowizny powoła się podatnik (Pani syn). Ujawnienie jej organowi podatkowemu przez inną osobę (np. darczyńcę) nie powinno powodować karnego opodatkowania. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼

darowizna a długi darczyńcy forum prawników